Οι χρήστες είναι το νόημα, τα blogs έσωσαν την Αναζήτηση

Απο την εποχή του καταλόγου της Yahoo, μοναδικής υπηρεσίας για την εποχή του, κύλισε πολύ νερό στο αυλάκι της αναζήτησης και της καταλογοποίησης του περιεχομένου στο internet. Τότε, μοναδικός τρόπος για κάποιον να αναζητήσει κάτι, ήταν να χρησιμοποιήσει τον κατάλογο που δημιουργούσαν και ενημέρωναν υπάλληλοι της Yahoo. Δεν υπήρχε αναζήτηση με την έννοια που την γνωρίζουμε σήμερα. Υπάλληλοι χωμένοι σε πολύ cosy δωμάτια, φορώντας πιτζάμες και τρώγοντας πίτσα, περιδιάβαιναν τον παγκόσμιο ιστό και κατέγραφαν αυτά που συναντούσαν. Έβαζαν περιγραφές και λέξεις κλειδιά, έκριναν τα sites ως προς την ποιότητά τους και φρόντιζαν ωστε ο Κατάλογος να περιέχει πραγματικά αξιόλογο περιεχόμενο. Σημερινός απόγονος της τότε επικρατούσας κατάστασης είναι και το DMOZ.

Στην πορεία όμως, η εκθετική αύξηση του περιεχομένου, οι δυναμικές γλώσσες προγραμματισμού και ο τεράστιος παράγοντας διαφήμηση, έκαναν το εγχείρημα όλο και πιο κοπιώδες και αργό. Αυτό αντιμετώπισε εν μέρει το DMOZ, αφού χωρίς τη χρήση υπαλλήλων αλλά εθελοντών απο όλο τον κόσμο, αύξησε το ποσοστό κάλυψης της Παγκόσμιας πληροφορίας.

Οι μηχανές αναζήτης έκαναν την εμφάνιση τους μέσα απο την ίδια τη Yahoo, τη Lycos, το HotBot, την Altavista κ.α. Στην υπηρεσία των εταιριών μπήκαν τα λεγόμενα bots (robots) που αντικατέστησαν τους βαριεστημένους και παχύς πια, υπαλλήλους της Yahoo. Οι ταχύτητες καταγραφής του Παγκόσμιου Ιστού ανέβηκαν σημαντικά μαζί με τις δυνατότητες αναζήτησης απο πλευράς χρηστών.Το μειονέκτημα με τα bots, δεν ήταν άλλο απο την έλλειψη της Κοινής Λογικής και του ανθρώπινου παράγοντα, οπου μέχρι τότε φρόντισε να «ξεσκαρτάρει», να μην θεωρεί κοινές τις λέξεις Leopard (το ζώο) και Leopard (το λειτουργικό σύστημα) και Leopard (τα σέξυ γυναικεία εσώρουχα!). Τα αποτελέσματα των αναζητήσεων σε ενα «μικρό» internet της εποχή εκείνη, δεν ήταν άσχημα. Εξάλλου δεν είχαν ξεκινήσει ακόμα οι παραπλανητικές διαφημίσεις και ιστοσελίδες. Τα αποτελέσματα δεν ήταν εκκατομύρια αλλά μερικές χιλιάδες και τα περισσότερα ήταν πραγματικά αξιόλογα ή τουλαχιστον σχετικά με τον όρο αναζήτησης.

Αλλά οι καιροί άλλαξαν, το internet θέριεψε. Με την δυναμική που του προσέφεραν οι δυναμικές γλώσσες προγραμματισμού, το έκαναν να μοιάζει με το συνεχώς διαστελλόμενο σύμπαν. Άπειρο… Σημαντικό ρόλο έπαιξαν τα Forums, οι απόγονοι των BBS και βέβαια οι βάσεις δεδομένων και η συμμετοχή των ίδιων των χρηστών στην προσθήκη περιεχομένου.

Το Google και οι μηχανικοί τους, είδαν το πρόβλημα να πλησιάζει. Οι αλγόριθμοι αναζήτησης, δεν ήταν πια αρκετοί. Οι ταχύτητες των bots ήταν αστείες. Ενα forum για παράδειγμα, θα έπρεπε να ελέγχεται για το περιεχόμενο του, συνεχώς και όχι μια φορά το μήνα σαν το πλοίο της άγονης γραμμής. Επίσης, έπρεπε να βρεθούν τρόποι αξιολόγησης του περιεχομένου που συνέλλεγαν τα bots. Μέσα στην οχλαγωγία και το βουητό, την παγκόσμια εισαγωγή δεδομένων, έπρεπε να υπάρχει κάτι πιο αντικειμενικά σωστό. Απέκτησε νόημα η έννοια της κατάταξης των αποτελεσμάτων αναζήτησης. Ποιός όμως  θα έκρινε την νοηματική ποιότητα ενός άρθρου, μιας απάντησης σε ενα forum, μιας είδησης; Μόνο ο άνθρωπος. Το κάλεσμα για συμμετοχή σε ενα νέο είδος Yahoo κατάλογος ή DMOZ ήταν μια αστεία πιθανότητα. Έτσι, τα μυαλά των μηχανικών αποφάσισαν να ενεργοποιήσουν μια νέα μέθοδο αξιολόγησης και κατάταξης αποτελεσμάτων, βασισμένη στην παλιά, καλή βάση της έννοιας WWW. Των υπερσυνδέσμων. Οι υπερσύνδεσμοι χρησιμοποιούνται για την σύνδεση περιεχομένου απο το ένα μέρος στο άλλο, απο ενα Forum στην Αγγλία, σε μια σελίδα προϊόντος στην Αμερική. Όσο περισσότερες ιστοσελίδες έκαναν link προς την συγκεκριμένη ιστοσελίδα του προϊόντος, τόσο μεγαλύτερη αξία θα είχε αυτό το προϊον για την κατάταξη αποτελεσμάτων. Οι άνθρωποι είχαν ξεσκαρτάρει ομοειδή προϊόντα και με αυτόν τον τρόπο έδειχναν την προτίμηση τους προς το συγκεκριμένο. Εαν λοιπόν κάποιος αναζητούσε DVD Players στο Google, γνώριζε πως η πρώτη σελίδα αποτελεσμάτων θα του έδινε τα πιο «καυτά» DVD Players, όπως τα έχουν επιλέξει χιλιάδες ή και εκκατομύρια άλλες ιστοσελίδες. Το πείραμα πέτυχε, η αναζήτηση απέκτησε ΝΟΗΜΑ (σχεδόν).

Η Google απο τότε, τσάκισε όλες τις άλλες μηχανές αναζήτησης. Ήταν το θαύμα που είχε ανάγκη η τεράστια εξάπλωση και παραγωγή πληροφορίας. Μπορούσες να βρείς ψύλλο στα άχυρα μέσα σε μικροδευτερόλεπτα. Παράλληλα τα bots της Google ενισχύθηκαν σημαντικά ωστε να βολτάρουν το internet με απίστευτες ταχύτητες και πολύ συχνότερα απο πρίν. Ενα νέο άρθρο σε ενα δεδομένο site, θα περιεχόταν στις αναζητήσεις σε μόλις μια-δυο ημέρες απο την δημιουργία του! Το ποσοστό του «αόρατου internet» μίκρυνε δραστικά.

Αλλά, όπως μας έχει συνηθίσει το Web, τα πράγματα άλλαξαν και πάλι. Οι επιτήδιοι, φρόντισαν να εκμεταλλευθούν εγγενείς αδυναμίες της φιλοσοφίας αναζήτησης και του ίδιου του αλγορίθμου για να προμοτάρουν συγκεκριμένες ιστοσελίδες. Πως; Πολύ απλά, δημιουργούσαν link προς μια δεδομένη ιστοσελίδα απο πολλές άλλες δημιουργώντας την ψευδαίσθηση πως υπήρχε αξιόλογο περιεχόμενο! Οι διαφημιστές, άρχισαν να αφαιρούν το «νόημα» απο την αναζήτηση. Ήθελαν πάση θυσία, να προάγουν τις δικές τους ιστοσελίδες και πελάτες.

Στην πορεία, αυτό και άλλα προβλήματα ανάγκασαν την Google να προβαίνει σε βελτιώσεις και διορθώσεις του αλγόριθμου. Το ίδιο έκαναν και οι διαφημιστές βέβαια, αλλά προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το πρόβλημα είχε γίνει Λερναία Ύδρα. Δεν θα λυνόταν ποτέ οριστικά. Ο κίνδυνος για την υπερμηχανή αναζήτησης ήταν φανερός στον ορίζοντα. Θα κατέληγε να γίνει μια ακόμα μηχανή αναζήτησης, γεμάτη spam links, στην πρώτη σελίδα αποτελεσμάτων.

Και τότε ήρθε το νέο hype (οκ είχε ξεκινήσει ήδη αλλά όχι μαζικά). Ας κάνουμε τους χρήστες παραγωγούς και κριτές περιεχομένου. Blogs, Social Networks, Online Bookmarks και τόσα άλλα συστήματα και ιδέες που καλούσαν σε συμμετοχή όλους ανεξαιρέτως. Το Google βλέποντας το παράπλευρο όφελος, φρόντισε να εξαγοράσει το Blogger . Το νόημα έμπαινε ξανά στην εξίσωση! Οι ίδιοι οι χρήστες του internet έκαναν links προς το πραγματικά αξιόλογο περιεχόμενο εξολοθρεύοντας το spam! Άθελα τους, φρόντιζαν να ξεσκαρτάρουν το περιεχόμενο, να προμοτάρουν προϊόντα, να θάβουν εταιρίες, να ενισχύουν ιδέες. Δεν σταμάτησε εκεί. Άρχισαν να δημοσιεύουν τα Αγαπημένα τους σε κοινή θέα, να προωθούν συγκεκριμένες σελίδες μέσω των digg-like σελίδων, να αξιολογούν τα καλύτερα video στο Youtube! Έκαναν μια τεράστια κατα τα άλλα αγγαρία. Μια ευχάριστη αγγαρία που δεν υπήρχε άλλος τρόπος να γίνει.

Το περιεχόμενο έδειχνε να κερδίζει. Η ποιότητα στην πρώτη σελίδα. Οι διαφημιστές και οι spammers στα Τάρταρα!

Ή μάλλον όχι. Όπως όλα τα «όχι παραμύθια», ούτε εδώ θα βρισκόταν η οριστική λύση. Άρχισαν να δημιουργούνται τα λεγόμενα sblogs (spam blogs), άρχισε πάλι το γαϊτανάκι της αλητείας. Το κέρδος πάνω απο όλα. Κάποιοι ιδιοκτήτες social bookmarking sites προμόταραν τεχνητά τους «δικούς τους». Είναι ενα πρόβλημα που δεν θα σταματήσει. Θα βαίνει αυξούμενο όσο υπάρχουν συμφέροντα. Δηλαδή πάντα.

Αυτή τη φορά όμως, η δυναμική της κοινωνικής συμμετοχής, δείχνει πως θα κερδίσει. Τα blogs αυξάνονται συνεχώς, μαζί τους και το καθαρό περιεχόμενο. Όσο και αν επιχειρήται η δυνάστευση των αποτελεσμάτων μέσω της κομπίνας, οι μετέχοντες χρήστες είναι αριθμητικά πολύ περισσότεροι. Το καθαρό είναι πολύ περισσότερο απο το βρώμικο. Η αξιολόγηση μπορεί να συνεχιστεί.

Με την βοήθεια μικρών διορθωτικών κινήσεων απο μεριάς google algorithm, πιστεύω πως μπορούμε να αναζητούμε ήσυχοι όσο υπάρχουν blogs και συμμετοχή.

Αυτό που φοβάμαι είναι οι γλώσσες που μιλάνε (για ποιό λόγο άραγε;) για μείωση του hype των blogs στο μέλλον. Για μείωση της συμμετοχής. Είναι αυτονόητο πως εξυπηρετούν τα σαστισμένα διαφημιστικά συμφέροντα τους. Είναι βέβαιο πως χάνουν τις online «δουλίτσες» τους.

Για μια στιγμή, αναρωτήθηκα τι απαντήσεις θα παίρναμε στις αναζήτησεις μας, εαν δεν υπήρχαν τα blogs και η κοινωνική συμμετοχή. Ενα internet με Αλτσχάϊμερ…